حقوق تجاریدپارتمان مشاوره حقوقی

کلاهبرداری اینترنتی چیست و چه مجازاتی دارد؟

با افزایش دسترسی مردم به اینترنت و رشد کسب و کارهای آنلاین، کلاهبرداران مسیرهای مجازی را برای کلاهبرداری و سوء استفاده‌های خود انتخاب کردند. بنابراین کلاهبرداری اینترنتی به یکی از جرایمی تبدیل شد که روزانه صدها نفر را قربانی می‌کند.در ادامه این مطلب از دپارتمان حقوق تجاری همیارتو بیشتر با این فرایند آشنا می شوید.

اما شاید بپرسید کلاهبرداری چیست؟ انواع آن کدامند و چه مجازاتی برای جرم کلاهبرداری اینترنتی تعیین می‌شود.

کلاهبرداری اینترنتی چیست؟

اگر نگاهی به معنای کلاهبرداری در لفظ سنتی آن بیندازیم، متوجه می‌شویم که کلاهبرداری به معنی استفاده فرد کلاهبردار از روش‌ها و ابزارهایی است که دارنده اموال منقول و غیرمنقول یا اسنادی همچون چک، قبض، سند و سفته را با آنها فریب می‌دهد. سپس این اموال را به صورت غیرقانونی تصاحب کرده و مورد استفاده قرار می‌دهد.

اما بیایید بستر کلاهبرداری را تغییر دهیم و فضای مجازی را جایگزین کنیم که بدون مرزهای جغرافیایی و زمانی به افراد مختلف اجازه فعالیت می‌دهد. در این حالت حملات سایبری، دزدی از حساب‌های بانکی، حک شدن حساب‌های کاربری و اطلاعات شخصی شبکه‌های اجتماعی و فیشینگ به وقوع می‌پیوندند. در واقع فضای آنلاین محل رخ دادن کلاه برداری اینترنتی است. در حالی که ردیابی فرد مجرم کاری چند برابر دشوارتر و پیگیری شکایت برای کلاهبرداری سخت و حتی گاهی غیرممکن خواهد بود.

انواع کلاهبرداری اینترنتی

اگر کمی به جرایم سایبری نگاه کنیم، متوجه شکل‌های گوناگون کلاهبرداری اینترنتی خواهیم شد. اما متخصصان حوزه امنیت سایبری، کلاهبرداری اینترنتی را در ۶ دسته مجزا تقسیم بندی می‌کنند که در ادامه توضیح خواهیم داد.

۱- قمار و شرط بندی

یکی از اموری که در محیط واقعی و مجازی با چهره جذابی توجه افراد را جلب می‌کند، قمار و شرط بندی است. گاهی فرد آنقدر سرگرم قمار و شرط بندی می‌شود که متوجه از دست دادن اموال خود نخواهد شد. در این میان سایت‌های شرط بندی با ایجاد حرص و طمع در اعضای سایت به حساب کاربری و اطلاعات بانکی آنها دستبرد می‌زنند. ایجاد اعتیاد به بازی و مایه گذاشتن از موجودی نقدی و غیرنقدی راهایی برای کلاهبرداری اینترنتی در سایت‌های شرط بندی و قمار هستند.

۲- فروش حساب کاربری بازی‌های آنلاین

در چند سال اخیر بازی‌های آنلاین در میان نوجوان و جوانان محبوبیت ویژه ای به دست آورده اند. گروهی از افراد از فرصت تحریم‌های علیه ایران استفاده کرده و اکانت‌های بازی‌های کامپیوتری و موبایلی را به مردم می‌فروشند و درآمد هنگفتی از این مسیر به دست می‌آورند. اما همین مسیر به کلاهبرداران فرصتی داده تا بتوانند دزدی اموال مردم را از طریق دیگری در فضای مجازی انجام دهند. به خصوص که شاید کودکان و نوجوانان درباره مسائل امنیت اطلاعات آگاهی نداشته باشند و خیلی سریع طعمه کلاهبرداران شوند. از طرفی اعتیاد به بازی‌های آنلاین باعث می‌شود که بازیکنان به انجام بازی‌های مختلف تن دهند و پول بیشتری را صرف این کار کنند.

۳- کلاهبرداری اینترنتی با رمز پویا

چند سالی از روی کار آمدن رمز پویا برای پرداخت‌های آنلاین می‌گذرد. اما فیشینگ و دزدی‌های اینترنتی به صورت تلفنی، پیامکی و آنلاین به راه‌های کلاهبرداری اینترنتی تبدیل شده‌ اند. به این ترتیب پرداخت از درگاه‌های پرداخت نامطمئن یا پرداخت اینترنتی در شبکه‌های اجتماعی، ورود به یک لینک برای بررسی صحت یک پیام یا نصب اپلیکیشن به کلاه برداری اینترنتی دامن می‌زنند.

۴- برنامه‌های رژیم غذایی

اپلیکیشن‌های ارائه دهنده رژیم غذایی در عصری که مردم برای سلامتی و خوش اندامی خود هر هزینه‌ ای را متقبل می‌شوند، مخاطبان بسیاری دارند. گاهی اوقات سازندگان این برنامه‌ها، افراد سودجویی هستند که به بهانه ارائه رژیم غذایی کاربردی و لاغری صد در صد تضمینی، از کاربران پول زیادی می‌گیرند. ولی کاربران با پیروی از دستورالعمل آنها تغییری نخواهند دید. از طرفی کلاهبرداران لینکی را برای نصب اپلیکیشن به کاربران ارسال می‌کنند. کاربران هم با نصب این برنامه، راهی برای دستبرد تمام اطلاعات خود به کلاهبرداران نشان می‌دهند.

۵- کلاهبرداری با شماره تماس‌های مختلف

یکی از روش‌های کلاه برداری اینترنتی استفاده از شماره تماس‌های اینترنتی است. کلاهبرداران با شماره تماس‌های اینترنتی به کاربران زنگ می‌زنند و بعد از چند دقیقه صحبت و هک کردن اطلاعات شخصی یا اطلاعات بانکی، کلاهبرداری خود را انجام می‌دهند. از طرفی وعده‌های پوچ و هدیه‌های دروغین مردم را گاهی به استفاده از خدماتی تشویق می‌کنند که در حقیقت مسیرهایی برای کلاهبرداری سارقان اینترنتی هستند.

۶- فیلترشکن‌ها راهی برای دزدی اینترنتی

استفاده از شبکه‌های اجتماعی و سایت‌هایی که به دلیل تحریم‌های علیه ایران مسدود هستند، باعث گرایش کاربران به فیلترشکن‌ها شده‌ اند. اما غافل از آنکه بسیاری از فیلترشکن‌ها ابزار اصلی کلاهبرداران برای دزدی اینترنتی به حساب می‌آیند. آنها با تبلیغ فیلترشکن و قانع کردن کاربران به نصب آن، راهی برای هک کردن اطلاعات کاربران به دست می‌آورند. غافل از آنکه جرمی غیرقابل چشم پوشی را مرتکب شده‌ اند.

مجازات برای کلاهبرداری اینترنتی

در سال ۱۳۸۸ جلسات متعددی برای بررسی جرم کلاهبرداری اینترنتی برگزار شد. بعد از تغییرات و اصلاحاتی که اعمال شد ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه ای به تصویب رسید.

در ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه ای ذکر شده که چنانچه فردی به صورت غیرمجاز از سامانه‌های رایانه ای یا مخابراتی برای وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن پیام‌ها یا مختل کردن سامانه، وجه، مال، منفعت، خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری استفاده کند، علاوه بر برگرداندن مال به صاحب آن به حبس از ۱ تا ۵ سال یا جزای نقدی از بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا یکصد میلیون (۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

‌قانون جدید مجازات برای کلاهبرداری اینترنتی

با توجه به اینکه اینترنت در تمام حوزه‌های زندگی تجاری و کاری وارد شده، بررسی‌ها در حیطه‌های مختلف انجام شده اند که در ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیکی به این موضوع پرداخته شده است. در واقع بر اساس این ماده قانون اگر فرد در زمان انجام مبادلات الکترونیکی با سوء استفاده و یا استفاده غیرمجاز از پیام‌ها، برنامه‌ها، سیستم‌های رایانه ای در دسترس و وسایل ارتباط از راه دور دیگران را گمراه کند؛ یا اینکه با ورود، پاک کردن، توقف پیام، مداخله در عملکرد برنامه یا سیستم رایانه ای در کار سیستم‌های پردازش خودکار و نظایر آن اختلال ایجاد کند، به کلاهبرداری اینترنتی پرداخته است.

پس از آن، برای خود یا دیگری وجوه اموال یا امتیازات مالی به دست آورد و اموال دیگران را تصاحب کند، مجرم محسوب می‌شود. مجازات برای کلاهبرداری اینترنتی به این شکل است که علاوه بر برگرداندن مال به صاحبان اموال، به حبس از ۱ تا ۳ سال و پرداخت جزای نقدی مشخصی محکوم خواهد شد.

نحوه شکایت از کلاهبرداری اینترنتی چگونه است؟

همانطور که توضیح دادیم، مجازات حکم کلاهبرداری اینترنتی برگرداندن مال به صاحب آن، جریمه نقدی و به ترتیب قانون تجارت الکترونیکی و جرایم رایانه ای مدت زمان ۱ تا ۳ و یا ۱ تا ۵ سال حبس خواهد بود. اما افرادی که طعمه کلاهبرداری اینترنتی هستند، چگونه می‌توانند شکایت کرده و آن را پیگیری کنند؟

در ادامه به مراحل شکایت از کلاه برداری اینترنتی و پیگیری پرونده خواهیم پرداخت.

  • مراجعه به دفتر خدمات الکترونیکی قضایی: فرد باید وارد سامانه ثنا شده و پروفایلی برای خود بسازد. این کار را کارمندان دفتر خدمات الکترونیکی قضایی برای شاکی انجام می‌دهند.
  • ثبت شکایت: فرد باید با در اختیار داشتن متن شکواییه یا راهنمایی وکیل کلاهبرداری اینترنتی، دادخواست دقیق خود را به ثبت برساند. در صورت لزوم باید مدارک شناسایی و مدارکی گواه بر انجام شدن کلاهبرداری اینترنتی را پیوست دادخواست کند.
  • پیگیری کلاهبرداری اینترنتی: دادسرای جرایم رایانه ای دادخواست را دریافت کرده و آن را بررسی می‌کند. دادیار و بازپرس تحقیقاتی درباره پرونده کلاه برداری اینترنتی انجام داده و موضوع را به پلیس فتا ارجاع می‌دهند.
  • مراجعه حضوری برای پیگیری پرونده: رسیدگی به شکایت کلاهبرداری اینترنتی در دادسرا و دادگاه کیفری انجام خواهد شد. در این شرایط شاکی احضار خواهد شد تا مدارک لازم برای توضیح و اثبات جرم کلاهبرداری اینترنتی را ارائه دهد.
  • صدور رأی نهایی: دادگاه کیفری با گزارش دادسرا درباره تحقیقات انجام شده و مدارکی که شاکی ارائه داده است، رأی نهایی را اعلام خواهد کرد. فرد شاکی نیز در پروفایل سامانه ثنا می‌تواند به رأی صادر شده پی ببرد.

جمع بندی

در این مطلب از دپارتمان حقوق تجاری همیارتو به توضیح درباره کلاهبرداری اینترنتی و انواع آن پرداختیم. در ضمن به موادی از قوانین جرایم رایانه ای و تجارت الکترونیک اشاره کردیم که جرم کلاهبرداری اینترنتی و مجازات آن را اعلام کرده اند. شما می‌توانید با مطالعه این مطلب اطلاعاتی درباره مراحل شکایت کلاهبرداری اینترنتی و رسیدگی به آن به دست بیاورید.

سؤالات متداول

جرم کلاهبرداری اینترنتی چیست؟

  • فرآیند سو استفاده و یا استفاده غیرمجاز از سامانه‌های رایانه ای و مخابراتی برای تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه یا وجه، مـال، منفعت، خدمات یا امتیازات مالی کلاهبرداری اینترنتی هستند.

انواع کلاهبرداری اینترنتی کدامند؟

  • کلاهبرداری اینترنتی با قمار و شرط بندی، فروش حساب کاربری بازی‌های آنلاین، فیشینگ با برنامه‌های رژیم غذایی، فیلترشن‌ها و سوء استفاده از رمز پویا به عنوان انواع کلاه برداری شناخته می‌شوند.

مجازات جرم کلاهبرداری اینترنتی طبقه قوانین جرایم رایانه ای چیست؟

  •  برگرداندن مال به صاحب آن، جریمه نقدی ۲۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال و از ۱ تا ۵ سال حبس به عنوان مجازات جرم کلاهبرداری هستند.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱۰۳ رای
guest
31 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
م.ش
م.ش
1 ماه قبل

سلام من از طریق گروه تلگرام با خانمی آشنا ش م که تبلیغات کار اينترنتی تایپ دایرکت آدمین هستش هزینه انجام هر کار از ۲میلیون تا ۳میلیون. بود به اون پیا م دادم کار ولی طرز برخورد بدی داشت حتی در مورد کار درست توضیح نمیداد برای کار کردن باید از ۱ تا ۹ کار هست که دلخواهی میتونم ۱ کار یا حتی دوتا کار هم زمان انجام بدم من دو کار انتخاب کردم گفت دو کار هزینه‌اش میشه ۱۲۰ تومن باید پرداخت کنی من آن روز وقت نکرد پول واریز کنم مثل طلبکار بامن حرف می‌زد من اون بلاک کردم فرداش از یه خط دیگه من تهدید می‌کرد که شماره دارم وبه پلس فتا شکایت میکنم وبا بد طرفی در افتادی بعد از اون من بهش گفتم که وقت نکردم چرا شلوغ میکنی شماره حساب بفرست برات پول واریز کنم بعد از پول ۱۲۰واریز کردم ولی اون دبه کرد که پول کم فرستادم وبای. بیشتر بدم اگر پول واريز نکنم من به پلیس فتا گزارش میدم طور به دادگاه میکشون فلان فلان میکنم منم گفتم تو کلاهبرداری باید پول منم پس بدی این دفعه خودم ازت شکایت میکنم اون به من گفت از دست تو هیچ کاری بر نمیاد دوبار تهدیدم کرد که هفته دیگه دادگاه می‌بینمت . ولی من از همه پیام هاش عکس گرفت

ناسناس
ناسناس
2 ماه قبل

امروز حساب من را هک کردن از طریق پیامک جعلی عدل ایران گفتم اگر پیامک از طرف شماره ناشناس اومد به نام عدل ایران باز نکنید

اعظم
اعظم
2 ماه قبل

جدیدن از طریق تلگرام پیام میدن وطرف رو تشویق به سرمایه گذاری در شرکت خارجی ودرامددلاری میکنن دو سه مرتبه همه چی خوبه درآمد عالی بعدش جلو برداشت رو میبندند و تقاضای مالیات وبیمه ودراخر میگن مدارکت ناقصه اسم کسی که شما رو معرفی کرده رو میخوان ودیگه جواب نمی دن

ماریا
ماریا
3 ماه قبل

سلام.من یکی از دوستام یه کار اینترنتی بهم معرفی کرد(بسته بندی محصولاتدر منزل)بود منم به حساب این دوستم به اونا اعتماد کردم و پول زیادی پرداخت کردم و بعد از مدتی دیگه جواب پیامامو ندادن
میخاستم برای شکایت اقدام کنم .متوجه شدم که اسم صاحب کارت.شماره کارت وپرینت ها هیچ تطابقی با هم ندارند و گفتن که نمیشه کاری کرد .ومن موندم یه عمر سرکوفت خانواده

مهدی
مهدی
4 ماه قبل

سلام. من از یه پیج که خودش محقق روماتیسم معرفی کرده بسته خریدم ولی ارسال نشده بعد چند تا اکانت به من پیام دادن که این خانوم کلاهبرداره و بسته های اونا رو هم نفرستاده. خواستم بگم که این درمانگرای روماتیسم کلاهبردارن و بسته ها رو نمیفرستن بعد از واریزی بلاک میکنن. من شکایت هم کردم این خانم ادعا کرده بسته رو فرستاده ولی اصا کدی بهم نداده میگه گمش کردم. کامنتا رو پاک میکنه. من تازه فهمیدم که اینا دارو های اعتیاد زا رو دارن به اسم داروی درمان روماتیسم میفروشن

فرناز یحیی پور
فرناز یحیی پور
4 ماه قبل

سلام من تو دیوار یک مالی رو برا فروش،گداشتم یک خاننی هم قرار گذاشتن اومدن دم خونه از من خرید کردن و رفتن ، تو تلگرام پیغام میدادن یک ساعت بعد رفتنشون کارت من مسدود شد الان هم یکی تو خرم آباد از من شکایت کرده میگه تلگرام یکی از اقوامش هک شده و ایشون این مبلغ رو به درخواست دوستشون به کارت من ریختن
مبلغ ۴ میلیون هست داد سرای خرم آباد برام احضاریه فرستاده ولی من نرفتم چون خیلی دوره و من کسیو اونجا ندارم میشه راهنمایی کنین من باید چیکار کنم؟ اون مشتری هم اکانت تلگرامشو بسته

اسمم ط
اسمم ط
4 ماه قبل

امروز به من زنگ زدن مثلا از همراه اول بودند و با وعده کارت بانکی و رمز گرفتن و حسابم را خالی کردن

هستی
هستی
5 ماه قبل

والا من تو روبیکا یه مطلبی خوندم راجب کسب و کار خونگی با حقوق ماهی ده میلیون وسوسه شدم رفتم پیویش تو ایتا بود بدون اینکه شماره ای داشته باشم ۳۵۰ ازم گرفت دوباره ۱۵۰ ازم گرفت برای هزینه ارسال دیگه هم پیامامو سین نمیکنه و من واقعا پشیمونم چون این پول پس انداز سه ماهم بود

مریم
مریم
پاسخ به  هستی
5 ماه قبل

سلام‌…بابت گرفتن وام از من بیعانه گرفت ۷۳۰۰….و بعدش هم خواست باهام قرار بزاره و گفت بیا که ببینی من کجام که نگران نباشی.که من نرفتم . اونم نه تلفن جواب میده نه sms .
چت ها رو دارم و شما هم کارتش رو

رضا
رضا
پاسخ به  مریم
3 ماه قبل

پلیس فتا زنگ بزن تا شماره موبایل بهت میده مشخصات را براشون میفرستی همان موقع حسابشان را می‌بنده و طرف میاد التماست می‌کنه

محمد
محمد
5 ماه قبل

سلام اگر یک محصول مثل رسید ساز فیک بگیرم و اون نده شکایت کنم پای منم گیره

Ali
Ali
5 ماه قبل

سلام من تیشرت سفارش داده بودم یارو گفت ارسالش کردم‌و ارسال شده ولی هیچ کد مدسوله ای بهم‌نداد و کدی واسم نیومد بعد چندروز بش گفتم‌چیزی دستم‌نرسیده گفتن که‌جنسمون‌تمام شده‌ماهه اینده و منم‌گفتم‌پس کنسلش کن پولمو واریز کنید ولی قبول نمیکنن و بحث کردیمه حالا اونم‌گفته‌من ترو شکایت‌میکنم

رضا
رضا
5 ماه قبل

سلام
به من زنگ زدن گفتن برنده یک دستگاه ساعت اپل واچ شدید فقط ۴۰۰ تومن وقتی که تحویل میگیرید به اداره پست پرداخت میکنید
کسی می دونه این کلاهبرداریه یا نه

سارا
سارا
پاسخ به  رضا
4 ماه قبل

بله منم اینکارو کردم یک ساعت اشغال وغیر قابل استفاده به من دادن ۲۵۰ هزر تومن که یک ریال هم ارزش نداشت

سارا
سارا
7 ماه قبل

دو ماهه که زنگ میزنم بهشون میگن دوباره باید پول بدی خواستم بپرسم شامل کلاهبرداری میشه ؟

سارا
سارا
7 ماه قبل

من برای دخترم پکیج آموزشی خریدم و نصف مطالب رو نفرستاده بودن

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  سارا
5 ماه قبل

اظهارنامه بهشون بفرستید در صورتی که نام و نام خانوادگی و مدارک هویتی طرف مقابل را داشته باشید بعد هم دادخواست مطالبه وجه به طرفیت اون شخص بفرستید

اعظم
اعظم
8 ماه قبل

سلام بنده رو تو تلگرام اد کردن کار افرین کارهایه خانگی،ازم پول گرفتن و مجدد شماره کارت فرستادن ک مبلغ دیگه ایرو باید واریز کنید!!!
هیچ دسترسی به طرف ندارم باید چیکار کنم؟
از کل مردم دارن به همین روش پول میگیرن خیلی راحتتتتت

فاطمه
فاطمه
پاسخ به  اعظم
7 ماه قبل

منم برام همین اتفاق افتاد رفتم دفتر قضایی شکایت کردم امروزم میرم پلیس فتا ک گزارش بدم شماهم برید حتما

داود
داود
پاسخ به  اعظم
6 ماه قبل

از طریق دفاتر خدمات قضایی شکایت کنید اونا ارجاع میدن پلیس فتا از شماره کارت بانکی پیدا میکنن.

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  اعظم
5 ماه قبل

فقط از روی کارت عابر بانک میشه البته اگر مرجع قضایی به بانک دستور دهد و مشخصات صاحب عابر بانک را بخواهد

محسن
محسن
8 ماه قبل

دیشب ۳۰میلیون‌ از حساب من برداشتن زنگ زدن خام کردن منو رمز و دادم بهشون زندگیم رفت

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  محسن
5 ماه قبل

اگر مشخصاتی از کسی که باهاشون تماس گرفته ندارید خیلی سخته طرف را پیدا کنید

iliya
iliya
پاسخ به  محسن
4 ماه قبل

خب کار بدی کردی باید رمز رو نمی دادی

اسمم ط
اسمم ط
پاسخ به  محسن
4 ماه قبل

دقیقا من هم این مورد برام امروز پیش اومد

رضا
رضا
پاسخ به  محسن
3 ماه قبل

پلیس فتا۰۹۶۳۸۰

دکمه بازگشت به بالا