حقوق خانوادهدپارتمان مشاوره حقوقی

شرایط گرفتن حضانت فرزند توسط مادر

همان طور که می دانیم مادر بهترین پناهگاه برای مشکلات جسمی، روحی و روانی فرزندش است. مادران در جامعه ایرانی دارای عواطف و دلبستگی شدید عاطفی به فرزند می باشند، در صورتی که حضانت فرزند با توجه به قانون با پدر است. در ادامه این مطلب از دپارتمان حقوق خانواده همیارتو قصد داریم مسائل پیرامون حضانت فرزند و شرایط گرفتن حضانت فرزند توسط مادر را بررسی کنیم.

معنا و مفهوم حضانت

حضانت در لغت به معنی پروردن است و در اصطلاح به معنای پرورش، تربیت و نگهداری از کودک می باشد.

شرایط حضانت فرزند برای والدین

به طور کلی شرایطی که به صورت مشترک در مورد پدر و مادر صدق می کند که بتوانند حضانت فرزند خود را به عهده گیرند.

این موارد شامل:

  • بلوغ
  • عقل
  • عدم ابتلا به بیماری های واگیردار
  • شایستگی اخلاقی
  • اسلام
  • توانایی عملی
  • عدم ازدواج با شخص دیگر می شود.

طبق ماده ۱۱۷۰ قانون مدنی، اگر مادر در زمانی که حضانت فرزند را بر عهده دارد، شوهر کند یا مبتلا به جنون شود. حق حضانت با پدر خواهد بود. این ماده شرط عاقل بودن را فقط برای مادر ذکر کرده است. اما بدیهی است که اگر پدر مجنون باشد و یا مبتلا به بیماری های روانی باشد نمی تواند حضانت فرزند را به عهده گیرد.

مطابق ماده ۱۱۹۲ و فقه اسلامی از شروطی که پدر و مادر باید برای حضانت فرزند داشته باشند دین اسلام است. اگر یکی از والدین کافر باشد، موجب سلب حضانت از او می شود.

عدم ازدواج با شخص دیگر، طبق ماده ۱۱۷۰ مادر هنگامی می تواند حضانت فرزند خود را داشته باشد که ازدواج مجدد نکرده باشد. پس از ازدواج دادگاه مصلحت فرزند را در نظر می گیرد که به چه کسی حضانت را واگذار کند.

اگر پدر یا مادر به بیماری های واگیردار مبتلا باشند، حق حضانت از آنها سلب می شود.

معمولا شخصی که حضانت فرزند را بر عهده می گیرد، باید توانایی عملی داشته باشد. یعنی بتواند از عهده کارهایی که در رابطه با فرزندش است بر آید.

نحوه گرفتن حضانت فرزند بعد از طلاق

حضانت حق و تکلیف والدین است و هیچ کدام نمی توانند از این تکلیف امتناع کنند. حضانت فرزندان پس از طلاق؛ مطابق با سن آنها مشخص می شود. یعنی حضانت فرزند تا پایان ۷ سالگی با مادر و پس از آن تا سن بلوغ حضانت فرزندان بر عهده پدر است. البته هنگامی که فرزند به سن بلوغ برسد، خودش نیز می تواند تعیین کند که نزد پدر یا مادر بماند. در این خصوص هم دادگاه  بررسی های لازم را انجام خواهد داد.

اگر می خواهید حضانت فرزند خود را بعد از طلاق بگیرید، بهتر است با یک وکیل متخصص مشورت کنید. همچنین می توانید در حین طلاق با پدر توافق کنید که در صورت گذشتن از حقوق مالی خود حضانت فرزند را از او بگیرید.

شرایط گرفتن حضانت فرزند توسط مادر

مادر می تواند با اثبات انحرافات اخلاقی و رفتاری و ارائه مدارکی برای اثبات این مدعا به دادگاه باعث سلب حضانت از پدر شود و خود حضانت فرزند را بر عهده گیرد.

این موارد شامل:

  • فساد اخلاقی و فحشا
  • ابتلا به بیماری های روانی و اعصابی
  • سوء استفاده از طفل
  • اعتیاد به مواد مخدر و ضرب و جرح کودک

در صورتی که مادر بتواند یکی از این موارد را در دادگاه اثبات کند، حق حضانت به مادر واگذار می شود.

نحوه گرفتن حضانت فرزند توسط مادر کار بسیار دشوار و داراری فرآیندی نسبتا طولانی است. زیرا شرایط اخلاقی و رفتاری مادر و سلامتی روانی او نیز بررسی خواهد شد. سپس حضانت به او واگذار می شود.

البته، اگر برای دادگاه محرز شود که جدایی فرزند از مادر باعث به وجود آمدن مشکلات روحی برای فرزند یا عسر و حرج او می شود، حضانت فرزند به مادر واگذار می شود.

اکنون با اصلاح ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی و با همت و تلاش خانم های نماینده و تایید نهایی از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام، حضانت فرزندان چه پسر و چه دختر تا ۷ سالگی به عهده مادر گذاشته شده است و پس از آن نیز حضانت باید به پدر واگذار شود.

راه هایی برای گرفتن حضانت فرزند توسط مادر

راه های گرفتن حضانت در کشور ایران توسط مادر تنها شامل این دو راه می باشد.

  • مادر بتواند انحرافات اخلاقی و رفتاری پدر را طبق مدارک موجود در دادگاه به اثبات برساند.
  • مادر برخی از امتیازات و حقوق خود را مانند مهریه، نفقه ایام گذشته و اجرت المثل را در قبال حضانت فرزند به پدر ببخشد. و به این ترتیب مادر با گذشتن از حق و حقوق مالی خود می تواند، حضانت فرزند خود را بر عهده گیرد.

شرایط سلب حضانت فرزند از مادر

در صورتی که مادر یکی از شرایط زیر را داشته باشد پدر می‌تواند برای سلب حضانت فرزند از مادر اقدام کند.

  • در صورتی که مادر فساد اخلاقی داشته باشد و این موضوع در دادگاه ثابت شود حضانت فرزند از او سلب خواهد شد.
  • اگر مادر به مواد مخدر یا الکل اعتیاد داشته باشد واجد شرایط دریافت حضانت فرزند دختر بعد از طلاق نخواهد بود.
  • اگر مادر از کودک سوء استفاده کند و از او برای مشاغل ضد اخلاقی استفاده کند حضانت فرزند دختر از مادر سلب خواهد شد.
  • در صورت ابتلای مادر به بیماری‌های روانی، طبق تشخیص پزشکی قانونی حضانت فرزند از او سلب خواهد شد.
  • در شرایطی که مادر اقدام به ضرب و جرح خارج از متعارف کودک کند و این عمل دائم تکرار شود حضانت فرزند از او سلب خواهد شد.

نفقه فرزندی که مادر حضانت او را برعهده دارد

طبق ماده قانون ۱۱۹۸ قانون مدنی، پدر مسئول پرداخت نفقه اولاد می باشد و باید به تعهد خود که پرداخت نفقه است عمل کند. نفقه فرزند شامل، خوراک، پوشاک و مسکن می باشد.

ولی اگر پدر توانایی مالی برای پرداخت نفقه را ندارد، پرداخت نفقه بر عهده جد پدری فرزند یعنی پدربزرگ او می باشد.

هنگامی که پدر از پرداخت نفقه فرزند خود امتناع می کند، مادر به دلیل عدم پرداخت نفقه می تواند از پدر شکایت کند و طبق قانون مجازات اسلامی در صورتی که پدر توانایی پرداخت را داشته و از نفقه خودداری می کرده است به حبس ۳ ماه و یک روز تا ۵ ماه محکوم خواهد شد.

شرایط حضانت فرزند در طلاق توافقی

در طلاق توافقی مادر و پدر بر سر اینکه چه کسی حضانت را بر عهده گیرد و دیدار فرزند به چه صورت باشد توافق می کنند و معمولا در طلاق توافقی مادر از حق و حقوق خود در ازای حضانت فرزند خویش می گذرد.

مدارکی که برای دریافت حضانت توسط مادر لازم است

  • سند طلاق
  • مدارک شناسایی از قبیل کارت ملی و شناسنامه مادر
  • و اگر طلاق به صورت توافقی است، ارائه نسخه توافقات زوجین به دادگاه الزامی می باشد

دادگاه صالح جهت گرفتن حضانت فرزند توسط مادر

مرجع صالح، برای تعیین شرایط گرفتن حضانت فرزند توسط مادر؛ دادگاه خانواده می باشد. مادر با مراجعه به دفاتر قضایی درخواست خود را مبنی بر دریافت حق حضانت تنظیم می کند سپس پس از پرداخت هزینه های جانبی این درخواست به دادگاه خانواده ارجاع می شود، پس از بررسی های لازم قاضی با توجه به مدارک و نوع درخواست، رای نهایی را صادر می کند.

کلام آخر

در فقه اسلامی، شخصی که حضانت فرزند را بر عهده می گیرد باید عاقل و امانت دار باشد و همچنین شایسته تربیت و نگهداری از کودک نیز باشد. مادران به دلیل وابستگی های عاطفی و روانی به فرزندان خود، خواهان گرفتن حضانت فرزند هستند. دراین مقاله سعی کردیم به مسائل پیرامونی حضانت فرزند و شرایط حضانت فرزند توسط مادر و نحوه گرفتن آن را برای شما شرح دهیم.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۳۰۸ رای
منابع
1234
guest
37 نظرات
تازه‌ترین
قدیمی‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
نانا
نانا
24 روز قبل

من حق حضانت فرزند رو ضمن عقد از همسرم گرفتم . الان میخوام درخواست طلاق بدم.
آیا از حق حضانت میتونم استفاده کنم یا چون اون زمان فرزند نداشتیم اون حضانت باطل است ؟

زهرا جعفری
زهرا جعفری
1 ماه قبل

سلام همسرم و پدر شوهرم فوت کرده قیومیت پسرم با من است کارمند هستم اداره من از من برگه حضانت فرزند خواسته چطور برگه حضانت بگیرم؟
لطفاً راهنمایی کنید

آخرین ویرایش 1 ماه قبل توسط زهرا جعفری
‌ن.ح
‌ن.ح
2 ماه قبل

باسلام. من وشوهرم یک سال پیش طلاق توافقی گرفتیم و حضانت پسرم از یک سالگی داداگاه داده به من.الان میخواهم باپسری ازدواج کنم ایا می توانم در ازای بخشش نفقه .فرزندم رو به حضانت کلی برعهده بگیرم شوهر سابقم مشروب خور وکسی رو نداره بچه رو نگه داره ومن نمی توانم به دادگاه ثابت کنم دراین شرایط چه کنم.

حمید
حمید
2 ماه قبل

سلام‌سه‌ماه‌موادمصرف‌میکردم‌حالاترک‌کردم تواین‌سه‌ماه‌خانم‌رفته‌‌خودشو‌سرپرست‌قرارداده‌ویارانه‌جداکرده‌حالامتوانم‌دوباره‌یارانه‌روبرگردونم

الناز
الناز
2 ماه قبل

سلام من و شوهرم ۵ساله ازدواج کردیم شوهرم ایرانیه و من اتباع افغانی هستم و یه دختر ۷ ماهه دارم شوهرم عصبی هستش و دوبار درمجردی اقدام ب خودکشی کرده شرایط مالیش متوسط منم ک پدرم دوتا خونه دارن ایابچه ب من میرسه یا شوهرم

تارا
تارا
2 ماه قبل

سلام من همسرم سرمسعله ای سیلی زد بهم بعدشروع کرد به کتک زدن منم شروع کردم از خودم دفاع کردن و چند تا زخم روی صورتش و بالای چشش خورد منم چند تا زخم روی پام متاسفانه پوست من برنزست و طوریکه هرچقدر کتک زده بشه بهم اصلا جاش نمیمونه انگار نه انگار. میخواستم ببینم میتونه ازم شکایت کنه و من مجرم شناخته شم درحالی که دفاع کردم از خودم

الهام
الهام
3 ماه قبل

سلام من ده ساله ازدواج کردم دوتا بچه پسردارم یکی هشت سالشه یکی پنج سالشه .
شوهرم اهل مشروباتو سیگاره سرکارم ک هروخ دلش خواس میره بددهنه بداخلاقه من بخوام طلاق بگیرم ایا حضانت بچه هارو ب من میدن یان؟؟

افسانه
افسانه
4 ماه قبل

سلام پسر من دوماهشه و حق طلاق بامنه و مهریه ندارم میتونم بچمو تا ۷ سالگی نگه دادم پدرش میگه نمیدم بچه رو

میلاد
میلاد
پاسخ به  افسانه
3 ماه قبل

سلام من حضانت پسرمو دادم به خانومم و پسرم ۴سالشه و ما در شرف طلاقیم،ایا بچه من کلا دیگه واسه اون میشه،در ضمن حق طلاقم دادم بهش،ولی نمیسازه ،طلاق میخواد

رویا
رویا
5 ماه قبل

سلام…..میشه منو راهنمایی فرمایید؟سال۱۳۹۴از شوهرم توافقی جدا شدم.حضانت دخترمتولد۱۳۹۱را به شوهرم دادم.البته در طلاقنامه نوشته شده فعلا مادر هیچ نظری در مورد حضانت بچه ندارد.و لی الان چندین ساله حضانت با شوهر سابقم است.خیلی گشتیم ولی پنهانی زندگی میکنه که من دخترم رو نبینم.من الان ۸ساله ازدواج مجدد کردم.وضع شوهرم خیلی خوبه.خانه ماشین و مغازه بنامم کرده.با زحمت زیاد مکان زندگی و مدرسه دخترم که توی پایین ترین جای مشهده پیدا کردم.الان چطور میتونم دخترم را بیارم پیش خودمون که هم در رفاه و اسایش بیشتر و هم امکانات عالیتری باشه؟شوهرم هم مشوق اینکاره..لطفا راه مناسب را بفرمایید..باتشکر
ضمنا زمان طلاق شوهرم معتاد بود..همه چی مصرف میکرد.البته الان نمیدونم هنوز درگیره یانه..

آخرین ویرایش 5 ماه قبل توسط رویا
فاطمه
فاطمه
5 ماه قبل

سلام من ۳بچه دارم دودختر یکی ۹و۱۳و یک پسر۱۱ساله شوهرم قرص مصرف میکنه وبچه هام از پدرشون میترسه وقتی تا مغازه میرم بچه ها میگن نرو ما میترسیم ایا با این شرایط میتونم حضانت بچه ها رو بگیرم

ارمین
ارمین
6 ماه قبل

سلام من از طرف پزشکی قانونی گفتن افسردگی دارم اون میتونه تاثیر تو حضانت داشته باشه و من میخام حضانت پسرمو بگیرم افسردگی خوب میشه من هشت ماه بچمو ندیده بودم طبیعی نیست افسردگی جننون ندارم که بستری نشدم جایی بیماری روانی ندارم ممنون اگه راهنماییم کنین این افسردگی فکرمو خراب کرده

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  ارمین
6 ماه قبل

جنون از موارد سلب حضانت هست نه افسردگی ضمنا حق ملاقات فرزند توسط مرجع قضایی باید برای شما تعیین گردد

علی
علی
پاسخ به  ارمین
5 ماه قبل

سلام و درود
افسردگی بیماری مقطعی است و قابل درمان مشکلی برای عدم صلاحیت ندارد

محمدی
محمدی
6 ماه قبل

سلام روز بخیر
یه سوال دارم بابت خواهر کم توان جسمی ام که بعداز فوت پدرم مادرم هضانتش را گرفته است
مادرم الان نزدیک ۶۵سالش است وما بخاطر تنهایی مادرم قبول کردیم که هضانتش را مادرم بگیرد سه سال است که پدرم فوت کرده است ومادرم شده بانک برادرانم واز حقوق ویارانه که سهم وحق خواهرم است را خرج آنها میکند واز لوازم قسطی که بیمه برای بازنشستگان فراهم کرده است برای آنها لوازم برداشته وقسطشان راهم ازحقوق مادر وخواهرم کم میکنن ومادرم هم میگویدحقوق خودم استه به شما ربطی ندارد درصورتی که خواهرم مریض که میشود خودش باید توخونه خوب بشود وحتی هزینه ای برای دکتر رفتن برای سرما خوردگی نمیکند مامیتوانیم که شکایت کنیم

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  محمدی
6 ماه قبل

اول باید عدم صلاحیت مادرتون را اثبات کنید و بعد اگر دادگاه رای دهد شما امین اموال خواهرتون شوید

سحرحداد
سحرحداد
7 ماه قبل

سلام من دخترم دوسالشه میخوام طلاق بگیرم چجوری میتونم حضانت بگیرم

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  سحرحداد
6 ماه قبل

حضانت دختر تا ۷ سالگی با مادر است مگر توافق دیگری شکل بگیرد

هانیه
هانیه
8 ماه قبل

سلام من از شوهرم‌خواستم حضانت بچه رو به من بده.یه پسر ۴ ماهه دارم. معتاد نیست و مشکلی نداره و قصد طلاق هم نداریم. این مورد امکانش هست خود شوهرم حضانت رو ب من بده؟ با درخاست دلی

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  هانیه
6 ماه قبل

بله

سمانه
سمانه
9 ماه قبل

سلام من همسرم۶سال پیش فوت کردن الان یه پسر ۷ساله دارم
میخوام بدونم آیا پسرمو پدربزرگ پدریش میتونه بگیره بعد۷سالگی؟

وحید فراست
وحید فراست
پاسخ به  سمانه
6 ماه قبل

پدربزرگ ولی قهری محسوب می شود ولی مادر حضانت فرزند را بر عهده دارد البته با شرایطی مانند سورفتار مادر می توان سلب حضانت را از دادگاه تقاضای نمود

دکمه بازگشت به بالا